Kaynarca’da 6 bine yakın dönümlük alanda iki organize sanayi bölgesi zaten var. Şimdi 4 bin 60 dönüm tarım toprağında üçüncüsü gündemde. 2022'de ilçenin meslek örgütleriyle Kaynarca Sivil Toplum ve Çevre Platformu’nu (KASTOP) kurduk. Aradan yıllar geçti, soru aynı, cevap hâlâ yok.

Bu yazıyı KASTOP’un kurucusu ve sözcüsü olarak yazıyorum. Tarafsız bir gözlemci değilim, ama tarafımın gerekçeleri ortada ve tek tek tartışılabilir.

Birinci gerekçe tarımdır. Kaynarca, Sakarya’nın bitkisel ve hayvansal üretiminin en yoğun yapıldığı ilçelerden biri. Söz konusu arazide buğday ve yağlık ayçiçeği aynı yıl içinde, üstelik susuz yetişebiliyor. Kaynarca lahanası bu topraklar dışında aynı kalitede yetişmiyor. Sanayi başka yere kurulabilir, bu ürünler başka yerde yetişmez. Salgının ve savaşın gıda güvenliğini ne kadar hayati kıldığını gördükten sonra verimli toprağı gözden çıkarmak akılla bağdaşmaz.

İkinci gerekçe hava, su ve sağlıktır. Acarlar Longozu’nun yakınında kurulacak bir sanayi bölgesini düşünün. Meteorolojik veriler, bölgede kuzey ve kuzeydoğu yönlü rüzgârların yılın yaklaşık dokuz buçuk ayında hâkim olduğunu gösteriyor. Bu, oluşacak emisyonun Yenikent’e, Adapazarı’na ve Serdivan’a taşınması demek. 50 binin üzerinde nüfusu olan Yenikent ve yakında hizmete girecek Şehir Hastanesi tam bu hattın üzerinde. Hastaların soluyacağı havayı konuşuyoruz. İçme suyu kaynağımız Sapanca Gölü’nün güvenliği de bu hesabın dışında değil.

Üçüncü gerekçe ölçektir. Komşu Düzce’de altı OSB’nin toplam alanı 6 bin 800 dönüm. Kaynarca’da tek bir OSB için 4  bin 60 dönüm isteniyor. Zaten varolan 2 OSB’nin toplam alanı 6 bin dönüme yaklaşıyor. Bu oranı bilimle açıklamak güç.

Gelelim en çok sorulan soruya: Hangi sanayi? Yıllardır bu bölgede OSB kurulması için ısrarlı girişimler yapan Teknoloji Sanayicileri Derneği İstanbul Tuzla merkezli ve yönetiminde kimya sanayicileri ağırlıkta. Bu bir suçlama değil, bir tespit. Ama kimya sanayisinin gelebileceği yönündeki yoğun kuşkunun nereden beslendiğini de açıklıyor. Kaynarca, Adapazarı ve Sakarya’nın ikinci bir Dilovası olmaktan korkması sanayi düşmanlığı değil, hafıza ve sorumluluktur. Kuşkuyu ancak belgeler dağıtır: Hangi tesisler planlanıyor, hangi kapasiteyle, hangi çevresel etki değerlendirmesiyle? Bu sorular kamuoyunun önünde yanıtlanmalı.

Bu kaygı yalnızca sivil toplumun kaygısı değil. İlimizin milletvekilleri, siyasi parti il başkanları ve Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Endüstri Bölgesi’ne ve üçüncü OSB’ye karşı olduklarını ifade etti. Sakarya’da siyasetin, bürokrasinin ve sivil toplumun aynı noktada buluşması nadir görülen bir tablo. Ama bu ortak duruş, karar verecek makamlara henüz ulaşmış görünmüyor.

Sessizliğin ne kadar uzadığı süreçte de görülüyor. Cumhurbaşkanımıza durumu aktaran Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, ilgili bakanlıklara inceleme talimatı verildiğini duyurmuştu. 5 Eylül tarihli Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin üzerinden iki aydan fazla zaman geçti. İlgili bakanlıklardan ya da başka bir makamdan kamuoyunu bilgilendiren yeni bir açıklama gelmedi. Sessizlik kuşkuyu azaltmıyor, büyütüyor.

Birkaç gün önce Sakarya Üniversitesi’nden çevre mücadelesinde deneyimli bir öğretim üyesi, ilçemizden bir iş insanı ve Kocaeli’de yaşayan bir sanayici dostumuzla bir araya geldik. Kaynarca’da ikinci bir dernekleşmeye ihtiyaç olup olmadığını tartıştık. KASTOP’un meslek odaları, muhtarlar derneği ve kooperatiflerden oluşan yapısı sağlam bir zemin. Ancak bu kurumların yarı kamusal nitelikleri bazı durumlarda hareket alanını daraltabiliyor. Daha dinamik bir yapı fikri bu yüzden masaya geldi. Ben bu değerlendirmeyi KASTOP üyeleriyle birlikte yapacağımızı, birlikte ya da ayrı yürüsek de hedefin aynı kalacağını söyledim. Karar henüz verilmedi.

Çünkü mesele örgütün adı değil, sesin gücüdür. Yatırıma ve istihdama karşı değiliz. Ama Sakarya’nın tarım, turizm ve sanayi dengesi bozulursa kaybeden hepimiz oluruz. Hukuki ve demokratik tepkimizi koymaya devam edeceğiz. Bağıran değil soran, kızan değil belge isteyen bir tutumla.

Sakarya ikinci bir Dilovası olmamalı. - SEDAT BALTA